Huyết áp thấp

Theo tiêu chuẩn của Tổ chức y tế thế giới, người trưởng thành có số đo huyết áp  tối đa dưới 100 mmHg và tối thiểu dưới 60 mmHg thì gọi là H.A.T

Theo tiêu chuẩn của Tổ chức y tế thế giới, người trưởng thành có số đo huyết áp  tối đa dưới 100 mmHg và tối thiểu dưới 60 mmHg thì gọi là H.A.T

Nhân sâm

Ta có thể chia H.A.T làm hai loại là H.A.T thứ phát và H.A.T nguyên phát.

H.A.T thứ phát: ở đây, H.A.T chỉ là triệu chứng của một bệnh nào đó chẳng  hạn như: tiêu chảy cấp gây mất nước, bị mất nhiều máu gây giảm khối lượng tuần hoàn, suy tuyến giáp, suy tuyến thượng thận,.... trong những trường hợp này chỉ cần điều trị bệnh chính là huyết áp sẽ tự bình phục.

H.A.T nguyên phát hay còn gọi là bệnh H.A.T. ở đây người bệnh chỉ có số đo H.A.T mà không tìm được nguyên nhân. Về bệnh H.A.T cho tới nay chưa có được những báo cáo thống kê rõ ràng, nhưng căn cứ vào những thống kê bước đầu khi cả cha lẫn mẹ đều bị H.A.T thì gần như 100% con cái của họ bị H.A.T và rất hiếm những trường hợp lại có huyết áp bình thường. Cha mẹ có một người huyết áp bình thường và một người H.A.T thì con cái có khả năng 50% có thể chất di truyền  bệnh H.A.T.

Triệu chứng H.A.T

Dễ mệt mỏi, chỉ cần làm một công việc gì hơi quá sức một chút là đã cảm thấy rất mệt, buổi sáng tỉnh dậy không muốn ra khỏi giường, chân tay lạnh, ăn uống kém, có hoa mắt, chóng mặt khi đứng dậy, mất ngủ, có thể ngất sỉu.

Tuy nhiên những triệu chứng trên không nhất thiết là phải xuất hiện cùng một lúc mà khi cơ thể mệt mỏi thì mới dễ xuất hiện và ở những người H.A.T có số đo huyết áp như nhau nhưng có thể có những biểu hiện triệu chứng không giống nhau. Chẳng hạn, một người có số đo huyết áp tối đa là 95 mmHg đã có những biểu hiện của H.A.T nhưng có người khác có huyết áp tối đa là 90 mmHg mà vẫn cảm thấy khoẻ mạnh bình thường. Do vậy người bị H.A.T không nên quá băn khoăn, lo lắng, về số đo huyết áp của mình.

Điều trị bệnh H.A.T

Có 2 phương pháp là dùng thuốc hay không dùng thuốc.

Không dùng thuốc bao gồm chế độ ăn uống, sinh hoạt, nghỉ ngơi và tập thể dục. Người bị H.A.T nên ăn mặn vừa phải, nên ăn những thức ăn bổ dưỡng như thịt bò, thịt chó, thịt dê, chim sẻ...(nhưng cần kiểm tra Lipit máu vì các thức ăn này có thể làm tăng Lipit máu). Không uống nhiều rượu vì có thể làm hạ huyết áp ở những người H.A.T. Tuy nhiên khi vui vẻ, có thể uống một ly nhỏ. Cũng cần hạn chế thuốc lá và cà phê vì chúng có thể làm huyết áp tăng lên nhưng đối với người H.A.T, hút thuốc lá và dùng cà phê quá mức không những không làm cho huyết áp tăng lên đến mức bình thường mà còn gây những ảnh hưởng không tốt với dạ dày, do chất Nicotin và Cafein đều kích thích dạ dày. Vì vậy, càng giảm được càng tốt. Cần giữ gìn điều độ trong sinh hoạt và ngủ đủ thời gian. Cần thường xuyên tập thể dục nhưng ở mức độ vừa phải. Người H.A.T cũng dễ nhạy cảm với nhiệt độ môi trường xung quanh nên cần chú ý giữ ấm về mùa đông và tránh nóng về mùa hè.

Phương pháp dùng thuốc: Tây y có những thuốc điều trị H.A.T như Etilefrine, Aramine, Intropine, Fludrocortisone, Acetate... Nhưng chỉ định cụ thể phải do Bác sĩ chuyên khoa vì còn tuỳ thuộc vào từng người bệnh có mắc bệnh gì khác kèm theo và thuốc cũng có những tác dụng phụ.

Trong Đông y không có bệnh danh H.A.T nhưng có một bệnh có biểu hiện tương tự H.A.T đó là bệnh khí hư ; Triệu chứng chung của bệnh khí hư là: sắc mặt nhợt, thở yếu, ngắn hơi, khi vận động gây khó thở, lười nói, tự ra mồ hôi, tâm phiền, tứ chi yếu mỏi ; mạch nhu tế hoặc trầm vi vô lực, nếu nặng thì có hư nhiệt, hoặc lòi dom, sa tử cung.

Chúng tôi xin đưa ra một số bài thuốc bổ khí để bạn đọc tham khảo:

-  Tứ quản tử thang:

Nhân sâm 10g, Bạch truật 9g, Phục linh 9g, Trích cam thảo 6g, mỗi ngày sắc uống một thang.

Công dụng: ích khí, kiện tỳ.

-  Bổ trung ích khí thang:

Hoàng kỳ            5-15g

Nhân sâm          10g

Trần bì                6g

Sài bồ                 3g

Trích cam thảo   5g

Đương quy        10g

Thăng ma           3g

Bạch truật         10g

Sắc uống mỗi ngày một thang, uống xa bữa ăn, lúc thuốc còn nóng. Ngoài ra có thể làm hoàn, uống mỗi lần 10-15g ngày 2 lần với nước ấm hoặc nước gừng.

Công dụng: Bổ trung ích khí, tăng dương chỉ hãm.

-  Nhân sâm: ngày dùng 2-6g.

Cách dùng: Thái phiến mỏng, cho vào ấm, hay chén sứ, một ít nước đậy nắp. Đun cách thuỷ tiếp tục uống, làm như vậy cho đến khi hết mùi vị mới thôi.

Tác dụng: Đại bổ nguyên khi, ích huyết sinh tân, định thần ích trí. Dùng chữa bệnh lâu ngày, cơ thể suy nhược, khí hư, sợ hãi, tiêu khát...

-  Nấm Linh chi đã phơi, sấy khô, nghiền thành bột uống mỗi ngày 5g.

Công dụng: Điều chỉnh huyết áp không ổn định, huyết áp khi cao, khi thấp và Linh chi còn là vị thuốc bổ, dùng lâu ngày sẽ giúp cho cơ thể tăng tuổi thọ.

Người bị HAT có thể chọn dùng một trong các bài thuốc trên, nếu thấy không hợp thì nên đi khám ở một thầy thuốc chuyên khoa y học cổ truyền để được điều chỉnh cho phù hợp.

Tóm lại HAT là một bệnh có thể gây nên những triệu chứng từ nhẹ đến nguy hiểm, những người bị HAT cũng không nên quá lo lắng, bi quan, bởi vì nếu được điều trị đúng cách thì chỉ sau một thời gian là tình trạng HAT có thể được cải thiện, đưa người bệnh về với cuộc sống bình thường.